Rijstoogst 2010 - Correctie financiële evaluatie

Zaterdag, op weg naar het Danang restaurant in Nong Khai, zag Phan dat de inkoopprijs van witte rijst gestegen was tot 180 Baht/12 kg, we verkopen een deel was het prompte besluit.
Maandag moesten we naar Udon Thani en we namen dus 35 zakken rijst mee om in Nong Khai te verkopen.

Het was regenachtig dus we namen de nodige voorzorgen.

De prijs bleek sinds zaterdag nog 8 Baht gestegen, Yingluck effect zei de inkoper meer lachend dan ernstig vanwege de verkiezingsbelofte van Pheu Thai.

Twee belangrijke bewerkingen voor de inkoper (en natuurlijk ook de verkoper) is wegen en kwaliteitscontrole.

Als alles in orde blijkt kan er "gelost" en terug gewogen worden.

En zodoende heb ik extra gegevens in handen om mijn financiële evaluatie te herzien want daar is reden toe.

De inkoopprijs is een meevaller, de enige.
Een tegenvaller is dat 35 zakken rijst 788 kg blijken te zijn en dat is 22,5 kg/zak, ik rekende vorige keer met 24 kg/zak.
Nog een tegenvaller is dat ik vorige keer over het hoofd zag dat de inkoper 10% van je aangeleverde gewicht aftrekt voor vochtigheidsgraad en onzuiverheden.

Ik heb dus mijn berekeningen nog een keertje opnieuw gemaakt, deze keer in een werkblad om in de toekomst op dezelfde manier te kunnen rekenen, en houd nu nog een meerwaarde van 24,5 % op de investering van 2010 en dat is nog steeds niet slecht te noemen.

Ter vergelijking berekende ik ook even wat het rendement zou zijn als we alle rijst verkochten en dan blijft een rendement van 3 %.
Mochten we alle rijst aan winkelprijs kunnen verkopen zou het rendement 70,5 % bedragen.
Het blijven natuurlijk ramingen die met de extra gegevens natuurlijk wel een beetje accurater werden.

Niet dat ik er voorheen aan twijfelde maar de "marges" die genomen worden tussen de landbouwer en de koper in de winkel zijn toch wel aanzienlijk.
We moeten dus, als de gelegenheid zich voordoet, niet twijfelen om gepelde rijst te verkopen aan een prijs die het midden houd tussen wat we bij verkoop als ruwe rijst krijgen en de winkelprijs.

Rijstoogst 2010 - Financiële evaluatie

We zijn begin mei 2011 en de tweede oogst van het seizoen 2010 is volop aan gang.
De prijzen voor kleefrijst van de vorige oogst, maar ook voor de nieuwe oogst, blijken goed te liggen, een loonwerker die we vaak gebruiken vertelde zeer tevreden te zijn met de opbrengst van zijn zomeroogst.
De prijzen voor de gewone rijst zijn minder gunstig en momenteel eerder dalend.
Een opkoper adviseerde, tenzij je dringend geld nodig hebt, enkele maanden te wachten alvorens te verkopen.
We gaan gokken en dat advies opvolgen maar ik ga geen maanden wachten om dit bericht te plaatsen en hanteer de dagprijzen en een raming van wat we zullen verkopen.

We zijn intussen van de nieuwe oogst aan't eten en hebben dus reeds een paar keer rijst laten pellen.
Dat gaat meestal om twee zakken ongepelde rijst die 23 - 24 kilo wegen, gepeld komt er dan een zak van 30 kilo terug. Ik denk dus de werkelijkheid niet al te veel geweld aan te doen door te stellen dat iedere zak rijst die we in het schuurtje konden leggen 15 kg gepelde rijst vertegenwoordigd.
Gepelde rijst van de kwaliteit die wij hebben koop je momenteel in de winkel voor 35 Baht/kg

Onderweg naar Nong Khai passeren we een opkoper en we kijken daar natuurlijk steeds naar de inkoopprijzen, momenteel is die voor gewone rijst 170 Baht per 12 kg.

Omdat enerzijds ik niet weet hoeveel rijst we zelf, onze intussen 5 honden en de andere familieleden zullen opeten (voor dit deel reken ik de winkelprijs) en anderzijds enkel de dagprijzen ter beschikking heb maak ik een raming van de verhouding tussen de investering en de opbrengst en kom daarmee op een meerwaarde van toch zo'n 34 % wat me trouwens niet tegenvalt.

Rijstoogst 2010 Evaluatie

Naar aanleiding van de opmerkingen/vragen in de vorige post een beetje meer over onze ervaring met het machinaal oogsten.
Laat me eerst een overzichtje maken van de verschillende bewerkingen bij de manuele en machinale oogst.

Bij manuele oogst krijg je eerst het snijden van de rijst, kiao khao.
Met een sikkel snijd men een handvol rijstsplanten en legt deze voorzichtig op de grond. Deze rijst die zodoende netjes in banen ligt krijgt enkele dagen de tijd om te drogen.
Volgende bewerking, als voorbereiding op de volgende stappen,  is het binden van de rijst in bussels, mat khao.
Daarna worden de bussels verzameld op een centrale plaats. De laatste jaren gebruikt men hiervoor meer en meer een "kwai lek" met aanhangwagen daar waar vroeger de bussels op een lange stok gespied werden en als een soort juk gedragen.
Nu is het tijd om de dorsmachine te laten komen en de opgezakte rijst naar de schuur te transporteren.
Gezien het onmogelijk is om alles zelf te doen worden bij alle bewerkingen loonwerkers ingezet de dorsmachine laat zich betalen met rijst a rato van 5 tot 6 procent van de opbrengst.
De 300 Baht die Videomaster als dagloon noemt is voor onze omgeving (bij mijn weten) nog niet gevraagd, wat ik hoor is 200 Baht per dag maar ook 100 Baht per 3 uur.
Je moet deze mensen ook van eten en drank voorzien en hier worden ze op dat gebied steeds veeleisender.
Familieleden die komen helpen verwachten/krijgen als bonus dan vaak ook nog een zak rijst en ik hoor dezer dagen dat een goed gevulde zak nieuwe kleefrijst toch zo'n 400 Baht waard is.

Zoals bleek uit de vorige berichten is er bij machinale oogst ook nog extra werk en dus ook extra kosten.
De beide machines die we gebruikten vragen 600 Baht/Rai als de rijst staat en 800 Baht/Rai als hij plat ligt.
Bij de eerste machine is een extra kost dat de zakken rijst van het veld naar een voertuig moeten gedragen worden, het transport naar huis gebeurde gratis met de wagen die de machine vervoert.
Bij de tweede machine betaal je 50 Baht extra per volle silo die van op het veld naar een voertuig moet gebracht worden en betaal je ook voor de pick-up die je inzet en de hulp bij het lossen.

Het uitspreiden en af en toe keren van de machinaal geoogste rijst om te drogen kan je wel zelf, bij het opnieuw in zakken scheppen en het opstapelen in de schuur is een handje hulp welkom wat dan ook weer kost.

Van het rijstveld "Phu Katae" dat een goede 4 Rai groot is hadden we 66 zakken droge rijst uit de 81 onmiddellijk na de oogst.
Van het rijstveld "lang ban" haalden we gedroogd 5 zakken kleefrijst en 55 zakken gewone rijst.
We kunnen beide oogsten als goed en boven het gemiddelde beschouwen. De totale opbrengst (aan rijst) lag dit jaar ongeveer 13% hoger dan vorig jaar en dat is met het experimenteren en het vele pompen toch wel goed nieuws.
Ik heb in 2009 en 2010 redelijk goed de kosten genoteerd en stel vast dat machinaal oogsten afgerond zo'n 40% goedkoper uitvalt dan met de hand oogsten.
Eerlijkheidhalve moet ik er wel aan toevoegen dat het rijstveld beneden vorig jaar nagenoeg helemaal plat lag en we dit jaar slechts 1 rai aan het verhoogde tarief dienden te betalen maar zo'n groot verschil gaat dit in de verhouding niet uitmaken.

Toch zijn de totale kosten gemaakt in 2010 nagenoeg gelijk aan die van 2009 en dat komt hoofdzakelijk door het aanvoeren van enkele wagens goede grond op Phu Katae, het vele pompen lang ban maar ook de aankoop van nieuwe zakken en nieuw gaas om de rijst op te drogen.
Hoe de totale kosten zich verhouden tot de opbrengst in geld gaan we pas volgend jaar uitmaken.
Als we dan rijst gaan verkopen kennen we de waarde en eens we rijst gaan pellen om zelf te eten kunnen we ook een raming maken van die waarde, als het goed is kom ik dus in 2011 nog eens terug op de oogst 2010.

Rijstoogst 2010 Update half november

We zijn inderdaad bijna eind november maar "de feiten" dateren van half november.

Ook tijdens onze korte vakantie in Pattaya en omstreken, later meer hierover, hielden we contact met het thuisfront en vernamen dat de rijst "lang ban" oogstklaar was.
We contacteerden de oogstmachine en kwamen in een "que" van enkele dagen terecht.
Toen we weer thuis waren vernamen we dat door omstandigheden het wachten nog enkele dagen langer zou duren. Gezien de rijst er echt klaar voor was en zich alsmaar meer "neerlegde" besloten we de tweede machine die hier in het dorp beschikbaar is op te trommelen.
Dit gebeurde op 13 november en er zou nog dezelfde dag in de late namiddag even snel de iets minder dan 3 rai geoogst worden, het draaide ietsjes anders uit zou blijken.

Het oogsten verloopt met deze machine zoals met deze die we de eerste keer gebruikten, het grote verschil zit hem in het lozen van de rijst uit de silo.
Vorige keer ging de inhoud van de silo in zakken, deze machine kan via een transportschroef in zakken (maar da's niet echt de bedoeling) gewoon op de grond of in een of ander voertuig storten.

Het eerste vak van dit veld is kleefrijst en die gaat in zakken, de rest is gewone rijst en vervoeren we met een Pick-up.

Dat een deel van de rijst plat ligt bemoeilijkt het oogsten danig wat in het filmpje veel beter te merken is dan op de foto. Het is dan ook logisch dat de prijs hiervoor zo'n 30% hoger komt te liggen.

De machine begon te werken omstreeks kwart over vijf wat wel heel late namiddag en minder dan een uur voor het invallen van de duisternis was.
Vanwege de moeilijkheidsgraad en een klein technisch probleem liep het werk toch uit tot half tien.

Het oogsten in het duister had ook voor gevolg dat 's anderendaags met de hand nog flink wat achtergebleven rijst moest gesneden worden.

Bij dit alles leerden we dat ook deze machine efficiënt inzetbaar is, zeker hier beneden, maar dat we er absoluut moeten voor zorgen steeds in daglicht te oogsten.

Rijstoogst 2010 Update eind oktober

Donderdag beslisten we, hals over kop, om de rijst op Phu Katae te oogsten.
Mijn zus is op bezoek wat maakt dat er uitstappen gepland zijn en gezien de rijst er klaar voor was zou langer uitstellen van de oogst enkel maar risico inhouden.
De oogstmachine kwam rond de middag vrij en er werden tegen die tijd nog enkele mensen opgetrommeld om een handje toe te steken.
Omstreeks 13u00 duikelde de machine, onder internationale belangstelling, het veld in.

Het werk verliep erg vlot en door het regelmatig verplaatsen van de vrachtwagen moesten de volle zakken over een zo kort mogelijke afstand gedragen worden.

Uiteindelijk worden 81 zakken "natte" (bij manueel oogsten droogt de rijst enkele dagen op het veld alvorens gedorst te worden) thuis afgeleverd.

Gedurende de volgende drie tot vier dagen droogt de rijst hier voor en achter het huis en bij Hay en Nong op de oprit.

Bij het ter perse gaan is nog niet alle rijst droog en kunnen we dus nog niet inschatten hoeveel de opbrengst "droge" rijst zal zijn maar we schatten (hopen) ergens tussen de 60 en 65 zakken uit te komen.
Meer hierover binnen enkele weken bij de oogst van het rijstveld hier beneden.

Rijstoogst 2010 Update half oktober

De voorbije dagen werd er weer wat extra aandacht aan de rijstvelden besteed.
Het rijstveld hier beneden vergt sowieso veel aandacht vanwege ratten, krabben, ... die gaten graven in de walletjes van de compartimenten zodat het water wegloopt, dit moet natuurlijk asap hersteld worden.
Het regent momenteel niet meer zo veel en drie-vier compartimenten staan (te) droog er moest dus dringend water opgepompt worden. Verder zien de rijstvelden er hier echter goed uit.

Boven ziet het er dit jaar allemaal bijzonder goed uit.

Hier staat echter nog rijkelijk water op het veld en moet dit stilaan geloosd worden om, ten gepasten tijde, machinaal oogsten mogelijk te maken.

Regen is nog steeds meer dan welkom maar waar we nu het meest voor vrezen is een stortbui gepaard gaande met veel wind zoals we die vorig jaar op 21 oktober kenden.
Deze "bui",

had toen dit tot gevolg.

Rijstoogst 2010 Update begin september

De Mekong en Nam Suai zijn terug naar een normaal peil gezakt, volgens de voorspellingen zal over enkele dagen een nieuwe stijging zich inzetten.

Het regende de laatste dagen stevig en we hebben blijkbaar ook nog wat te verwachten al is er niets ongewoons aan de voorspelde hoeveelheden.

Van de rijstvelden is niet echt nieuws te melden, een panoramafoto van de velden hier beneden achter het huis,

en een van “boven” op Phu Katae.

Je kan zien dat onze vergrote sa nam helemaal vol staat, eigenlijk overstroomt zodat het water op het laagste punt van de akker (zie You Tube) wegloopt.

Rijstoogst 2010 Update begin augustus

Het regent hier de laatste tijd regelmatig lichtjes en af en toe stevig.
Naar mijn gevoel zijn de hoeveelheden nog minder dan normaal maar denk dat de problemen voor de landbouwers rondom ons toch van de baan zijn.
Langzaam maar zeker worden alle velden beplant en begint de omgeving er weer groen uit te zien.

De nieuwsberichten over diverse overstromingen in Azië worden hier vanzelfsprekend ook gevolgd, die in China echter met de meeste aandacht.
Aljazeera had eerder deze week een artikel over de overstromingen in China en over het vollopen van de stuwmeren.
Ook het Thaise televisienieuws had het erover en dat zorgde voor onrust om niet te zeggen lichte paniek.
De Chinezen zouden aangekondigd hebben dat ze kortelings moeten overgaan tot "ploi nam" het laten weglopen van water en dat komt zeker voor een deel in de Mekong terecht.
De onrust is ook niet moeilijk te begrijpen als je ziet hoe snel de Mekong, en dus ook Nam Suai, steeg.

Phan kwam dan ook naar de voorspellingen van de M.R.C. vragen.
De grafieken tonen duidelijk de snelle stijging, het dalen en de voorziene hernieuwde stijging.

De grafieken, en het zicht op de brug, tonen ook duidelijk dat we nog lang niet in de gevarenzone komen maar met het aangekondigde lozen van water in China en de ervaring van 2008 zal ik de voorspellingen nu toch extra in de gaten gaan houden.

Rijstseizoen 2010 - Update (bijna) half juli

Bijna half juli, hoog tijd voor een update.
Ik begin met het rijstveld hier beneden. Terwijl ik kort in België was waren de plantjes klaar om uitgeplant te worden maar ... het veld was, bij gebrek aan regen, niet klaar om de plantjes te ontvangen.
Met een pomp gekoppeld aan een  "kwai lek"  werd van achter de markt water naar het rijstveld gepompt tot er voldoende was om te frezen en nadien te planten.

Op 1 juli, het heeft eindelijk eens stevig geregend, ziet het veld er zo uit,

Onze buren (op het veld) Tukkae aan de kant van Phonphisai en to Ting en zoon Khaew aan de kant van Nongkhai beginnen met de voorbereidingen om te planten.

To Ting had een groot deel van 1 vak van ons rijstveld in bruikleen om plantjes te kweken, op het kleinere deel kweekten we zelf plantjes om herstellingen uit te voeren.

Eens dit vak vrij moest het nog opnieuw gefreesd en ingeplant worden, het water is ook deze keer weer uit de poel van to Ting gepompt.

Gezien er intussen nog steeds geen noemenswaardige regen viel is vandaag (13 juli) het laatste water uit dezelfde poel op dit laatst geplante vak gepompt.

Hopelijk komt de regen nu snel en groeit alles nog in de richting van een rijke oogst.

Op het rijstveld boven moeten we de test met de nieuwe techniek als niet geslaagd beschouwen.

Nadat we eerder reeds twee vakken inzaaiden en opnieuw freesden blijkt dat de afstand van 40 cm bij het machinaal zaaien toch echt wel te veel vrije ruimte overlaat temeer omdat er ook nog eens een aantal zaadjes het niet halen.

Phan besloot op 5 juli dan ook met de plantjes waarover ik het hierboven reeds had "herstellingen" uit te voeren, ganse rijen ertussen planten en kale plekken invullen wil dat zeggen.

Hopelijk zien jullie het verschil tussen de jonge en al wat oudere plantjes.

Ook hier boven is er natuurlijk gebrek aan regen.

Op 5 juli stond er nog behoorlijk wat water in onze "sa nam", 

op 9 juli pompten we de inhoud op het veld, niet alles raakte bevloeid maar we hopen dat het (lang genoeg) helpt.

Trouwe lezers zullen zich herinneren dat we bij het aanvullen van onze tuin ook enkele wagens goede grond in een vak van het veld lieten verspreiden, het verschil van dat vak met de rest is indrukwekkend.

We hebben hier momenteel dagelijks dit soort luchten,

waaruit, in Paksuai althans, nauwelijks regen valt.

Wij en onze dorpsgenoten zijn dus aangewezen op de beschikbare watervoorraad maar die slinkt zienderogen.

Phan volgt dagelijks de weervoorspellingen, meer bepaald de neerslagkansen natuurlijk.

Die zien er meestal niet echt slecht uit maar in Paksuai worden de voorspelde hoeveelheden zeker niet gehaald.